Đào tạo nâng cao chất lượng nguồn nhân lực cho DNNVV – Sự cần thiết và động lực thúc đẩy

         Trong bối cảnh phải chịu sự tác động nghiêm trọng bởi biến đổi khí hậu, thiên tai, dịch bệnh (đặc biệt là cơn đại dịch toàn cầu COVID-19) vừa qua đã khiến cho ngành nông nghiệp thế giới nói chung, cũng như của Việt Nam nói riêng gánh thêm những thách thức lớn. Với thế mạnh nông nghiệp, Việt Nam có ưu thế đảm bảo an ninh lương thực hơn phần lớn các nước đang phát triển ở châu Á, và có vai trò ngày càng tăng trong hỗ trợ an ninh lương thực cho các quốc gia khác. Chính vì vậy, sự quan tâm tới nông nghiệp của Chính phủ xuyên suốt nhiệm kỳ vừa qua đã minh chứng cho tầm quan trọng của ngành.

        Bên cạnh đó, hội nhập kinh tế quốc tế đang trở thành xu hướng phát triển tất yếu của nền kinh tế thế giới, thu hút sự tham gia của hầu hết các nền kinh tế, đồng thời tác động mạnh mẽ tới hoạt động và hiệu quả hoạt động của các tổ chức trong các nền kinh tế đó. Để đáp ứng nhu cầu của hội nhập, đội ngũ cán bộ quản lý và người lao động của các doanh nghiệp phải chuyên nghiệp, có bản lĩnh, thông thạo kỹ năng quản lý, kinh doanh trong nước và quốc tế, có nhận thức, hiểu biết và kiến thức về kinh tế thị trường, có năng suất lao động cao và tác phong làm việc chuyên nghiệp, có đầy đủ khả năng thực hiện vai trò động lực, dẫn dắt để nâng cao vị thế, năng lực cạnh tranh của các doanh nghiệp và nền kinh tế Việt Nam.

       Các Doanh nghiệp nông nghiệp trong nước đang là “trụ cột”, đầu tàu trong việc thúc đẩy phát triển chuỗi giá trị sản xuất nông nghiệp theo hướng sản xuất hàng hóa quy mô lớn, ứng dụng khoa học công nghệ, nâng cao hiệu quả, năng lực cạnh tranh và phát triển thương hiệu nông sản Việt Nam. Nghị quyết của Chính phủ về giải pháp khuyến khích, thúc đẩy doanh nghiệp đầu tư vào nông nghiệp hiệu quả, an toàn và bền vững cũng đã đặt mục tiêu phấn đấu đến năm 2030, tốc độ tăng trưởng giá trị sản xuất nông, lâm, thủy sản đạt khoảng 3,0%/năm; tốc độ tăng trưởng kim ngạch xuất khẩu nông, lâm, thủy sản đạt khoảng 6%-8%/năm. Đến năm 2030 có từ 80.000 đến 100.000 doanh nghiệp có hoạt động đầu tư kinh doanh trong lĩnh vực nông nghiệp hiệu quả, trong đó khoảng 3.000 đến 4.000 doanh nghiệp có quy mô lớn và 6.000 đến 8.000 doanh nghiệp quy mô vừa.

       Hiện nay, hệ thống doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực nông nghiệp nông thôn đã hình thành với trên 50 nghìn doanh nghiệp đầu tư vào lĩnh vực nông nghiệp, bao gồm cả sản xuất, chế biến, tiêu thụ sản phẩm, kinh doanh vật tư nông nghiệp, nông sản, các dịch vụ phục vụ phát triển nông nghiệp, trong đó có khoảng 10.200 doanh nghiệp trực tiếp đầu tư phát triển sản xuất nông, lâm, thủy sản. Tuy nhiên, sự phát triển của các doanh nghiệp trong lĩnh vực nông nghiệp còn rất khiêm tốn so với tiềm năng, lợi thế phát triển. Số doanh nghiệp đầu tư trong lĩnh vực nông nghiệp hiện chỉ chiếm 8% tổng số doanh nghiệp trên cả nước, trong đó số doanh nghiệp nông lâm, thủy sản chiếm 1%. Điều này cần sự cố gắng và vào cuộc của hệ thống chính sách để đạt được mục tiêu đề ra tại Nghị quyết của Chính Phủ kể trên.

        Trước những thách thức và yêu cầu đặt ra của hội nhập kinh tế, hiệu quả hoạt động của các DNNVV lĩnh vực nông nghiệp còn rất hạn chế. Một trong những nguyên nhân chính là năng suất lao động chưa cao, người lao động chưa có tác phong làm việc chuyên nghiệp, nhận thức về kinh doanh và kinh tế thị trường còn yếu. Đội ngũ cán bộ quản lý doanh nghiệp còn yếu về năng lực quản trị, điều hành, chưa đáp ứng được yêu cầu của sự phát triển. Bên cạnh đó, việc Việt Nam đang tham gia và ký kết nhiều hiệp định thương mại lớn với các khu vực kinh tế là điều kiện thuận lợi để hàng nông sản của nước ta thâm nhập vào các thị trường này. Tuy nhiên, khâu bảo quản chế biến sau thu hoạch còn yếu và chưa được trú trọng tại các DNNVV nên giá trị nông sản của nước ta còn thấp, chưa tương xứng với tiềm năng và thế mạnh. Trong khi đó, công tác đào tạo, phát triển nguồn nhân lực trong các DNNVV chưa thực sự được quan tâm; đào tạo thường được coi là khoản phát sinh chi phí và chưa được đầu tư đúng mức; Người lao động và các chủ thể quản lý chưa thực sự được “bắt tay, chỉ việc” một cách bài bản và khoa học…

        Chính vì vậy, việc chú trọng đào tạo nâng cao năng lực quản trị, điều hành và sản xuất cho đội ngũ cán bộ quản lý và người lao động trong DNNVV mang tính cấp bách và thiết thực hỗ trợ cho sự phát triển của các doanh nghiệp nông nghiệp. Chủ trương này cũng hoàn toàn phù hợp theo các nội dung mà thông tư số 05/2019/TT-BKHĐT của Bộ Kế hoạch đầu tư ban hành ngày 29/3/2019 về Hướng dẫn hỗ trợ phát triển nguồn nhân lực cho DNNVV.

          Học viện Nông nghiệp Việt Nam là trường đại học công lập trọng điểm quốc gia, là trường đại học đào tạo đa ngành, đa lĩnh vực. Học viện có 15 khoa, gần 1400 cán bộ, giảng viên với trên 100 Giáo  sư/Phó giáo sư, trên 100 Nhà giáo nhân dân, Nhà giáo ưu tú, 290 tiến sĩ; trên 80% giảng viên được đào tạo từ các nước có nền giáo dục và khoa học tiên tiến như Hoa Kỳ, Australia, Nhật Bản, Hà Lan,… Tham gia thực hiện chương trình Hướng dẫn hỗ trợ phát triển nguồn nhân lực cho DNNVV Học viện sẽ kết hợp giữa các giảng viên khối ngành kinh tế tại các khoa: Kinh tế và Phát triển nông thôn; Kế toán và Quản trị kinh doanh ( cung cấp kiến thức về kinh tế và nhận thức kinh doanh) với giảng viên thuộc khối ngành kỹ thuật như: Ngành Nông học, bảo vệ thực vật (cung cấp kiến thức về kỹ thuật sản xuất); ngành Bảo quản chế biến (cung cấp kiến thức về kỹ thuật bảo quản trong nông nghiệp); ngành Công nghệ thực phẩm (cung cấp kiến thức về kỹ thuật chế biến các sản phẩm từ nông nghiệp); Ngành chăn nuôi, thú y (cung cấp kiến thức về kỹ thuật chăn nuôi); Ngành thủy sản (cung cấp kiến thức về nuôi trồng, đánh bắt thủy hải sản)…

          Bên cạnh đó với mạng lưới các đơn vị đã và đang kết hợp rất tốt với Học viện như: Các Sở Nông nghiệp và PTNT, Sở Kế hoạch đầu tư; các hiệp hội, ngành hàng… mạng lưới học viên, nghiên cứu sinh đang công tác tại hầu khắp các đơn vị trong cả nước sẽ là tiền đề tốt để Học viện triển khai thực hiện thành công chương trình hỗ trợ phát triển nguồn nhân lực cho Doanh nghiệp nhỏ và vừa.

     

Tác giả

Văn Thắng